Văn hoá 

Thứ Tư, 05/08/2020 19:10 | In trang nàyIn bài viết

Minh họa 'Truyện Kiều' dưới cách nhìn minh triết Việt (kỳ 2 & hết):

Họa sĩ Nguyễn Tuấn Sơn - 21 năm 'nặng' mối duyên Kiều

(Thethaovanhoa.vn) - “Tôi luôn quan niệm rằng, vẽ minh họa Truyện Kiều không đơn giản là sự thỏa mãn cá nhân, mà xa hơn, đây là một phương tiện hữu ích cho giáo dục đương thời, thúc đẩy sự sáng tạo trong mỹ thuật, lan tỏa những giá trị văn hóa của Truyện Kiều trước thời đại mới” - họa sĩ Nguyễn Tuấn Sơn tâm niệm.

Bản 'Kiều Kinh' 1898 và con số ước lệ trong 'Truyện Kiều'

Bản 'Kiều Kinh' 1898 và con số ước lệ trong 'Truyện Kiều'

Công bố bản "Kiều Kinh" do Công Thiện Đường in vào mùa Đông năm Mậu Tuất 1898 và lý giải 411 câu thơ chứa con số trong "Truyện Kiều" là 2 trong 5 nội dung chính tại Hội thảo Minh họa "Truyện Kiều" dưới cách nhìn minh triết Việt.

Cảm hứng trong nghệ thuật được xem là thứ gì đó vô cùng quan trọng, nhưng với riêng Truyện Kiều, họa sĩ Nguyễn Tuấn Sơn không cho đó là cảm hứng, mà là “mối nhân duyên” đặc biệt.

Mối nhân duyên đặc biệt

“Khi còn đi học, tôi thường hay vẽ những cô gái mang tâm trạng buồn hoặc không vui hẳn, kể cả khi họ cười, họ múa cũng không vui. Nhà tôi ở quê, trong một lần về quê lục tủ sách, tôi tìm thấy một vài cuốn Truyện Kiều của ông nội, tôi rất thích và xem chúng như báu vật. Tôi hình dung hai chị em Kiều rất đẹp, rất tâm trạng, đúng với xu hướng nhân vật của mình, tôi bắt đầu vẽ...”.

Anh kể tiếp: “Năm tôi bắt đầu vẽ là 1999, tôi vẽ nhiều lắm, từ lúc đi học, đi làm cho đến khi hoạt động mỹ thuật chuyên nghiệp. Hồi bé đọc Truyện Kiều không hiểu nhiều, sau này tôi mới nhận ra, Truyện Kiều có ý nghĩa và giá trị to lớn với cuộc đời mình. Ở mỗi giai đoạn thăng trầm, tôi đều đọc Truyện Kiều để suy ngẫm và bình tĩnh hơn”.

Sáng tạo chưa bao giờ là dễ dàng, có những tác phẩm anh mất nhiều năm để hoàn thành, ngược lại có nhiều bức họa, anh chỉ cần thời gian 5 phút.

Chú thích ảnh
Chân dung họa sĩ - nhà giáo Nguyễn Tuấn Sơn (Nguồn: Nguyễn Tuấn Sơn)

“Có một lần tôi mơ về cụ Nguyễn Du, tôi ngồi bật dậy và nghĩ mình phải phác họa ngay chân dung đó. Tác phẩm được hoàn thiện trong vòng 5 phút, tôi ghi lại những đường nét tiêu biểu và dùng mọi tri giác để cảm nhận, đó là một trong những bức họa không bao giờ quên”.

Tính đến thời điểm hiện tại, anh đã có một “khối gia tài” đồ sộ với hơn 5.000 bức tranh minh họa Truyện Kiều (tính cả phác thảo). 30 bức trong số đó được tổ chức triển lãm và nhận được rất nhiều phản hồi tích cực từ khán giả.

Tranh minh họa “Truyện Kiều” với phong cách riêng

Minh họa Truyện Kiều ghi nhận sự xuất hiện của nhiều tên tuổi lớn trong làng mỹ thuật như Nguyễn Tường Lân, Lê Phổ, Nguyễn Gia Trí... Giữa bầu trời đầy tinh tú ấy, cái tên Nguyễn Tuấn Sơn xuất hiện mang theo một phong cách riêng biệt.

“Ngay từ khi còn đi học, tôi luôn ý thức được mình phải xây dựng một bố cục khác, tìm hình ảnh khác, xây dựng những gam màu riêng và phải khiến chúng trở nên khác biệt. Mọi người đều nói tranh của tôi buồn và chứa nhiều tâm trạng, có lẽ điều đó hợp với Truyện Kiều.

Chú thích ảnh
Một tác phẩm minh họa “Truyện Kiều” của tác giả Nguyễn Tuấn Sơn

Khi tôi đưa ra bộ minh họa Truyện Kiều đầu tiên, bên cạnh những người yêu thích, có rất nhiều người cảm thấy hoang mang vì nó quá trừu tượng. Tôi đến gần hơn với khán giả và giải thích rằng đây là lối vẽ biểu tượng, hình ảnh này biểu trưng cho điều gì, chi tiết kia có ý nghĩa như thế nào, họ đều bất ngờ và cảm nhận được. Tôi cho đó là một thành công.

Từ trước tới nay, có nhiều người vẽ về Truyện Kiều nhưng không hiểu nhiều về Nguyễn Du. Truyện Kiều là tiếng khóc của Nguyễn Du, khóc cho bản thân, gia đình và nỗi đau thời thế loạn lạc. Đã có lúc tôi tự hỏi, Kiều là Nguyễn Du hay Nguyễn Du là Kiều chăng? Đây là một thi phẩm thấm đẫm chất đời, vì vậy khi đọc Truyện Kiều, nếu vẽ theo lối tả thực thì tôi thấy không thỏa mãn, đơn giản đó chỉ là một cô gái đẹp thông thường.

Chân dung Thúy Kiều nên giống như nàng Mona Lisa thời Phục hưng. Giống ở chỗ trong mỗi hoàn cảnh, điều kiện sẽ cảm nhận nàng Mona Lisa khác nhau. Truyện Kiều cũng vậy, một bức chân dung rất đời và giàu tính biểu tượng, nếu vẽ các nhân vật càng hiện thực sẽ càng trở nên trần trụi, áp đặt và mất đi tính biểu tượng của nó”.

Chú thích ảnh
Tác phẩm minh họa “Truyện Kiều” của tác giả Nguyễn Tuấn Sơn

Bên cạnh bộ tranh minh họa riêng nhân vật Thúy Kiều, tác giả Nguyễn Tuấn Sơn cũng dành rất nhiều bức tranh họa lại Từ Hải, Mã Giám Sinh, Hoạn Thư hay Sở Khanh. Anh cho biết:

“Có những nhân vật tôi tốn rất nhiều thời gian, thậm chí là nhiều năm mới đủ hiểu và vẽ được. Ví dụ như Mã Giám Sinh, Mã Giám Sinh không hề dễ vẽ, ban đầu tôi vẽ Mã Giám Sinh như thằng hề, sau này tôi thấy là không phải. Nếu đọc kỹ sẽ thấy, bề ngoài của Mã Giám Sinh rất đàng hoàng, là sinh viên, ăn nói dễ nghe, khuôn mặt đầy đặn, đáng tin, thế mới có thể lừa một người sắc sảo như Kiều.

Hay với nhân vật Từ Hải - một vị anh hùng, tôi dùng những nét bút sắc nhọn, mạnh mẽ để mô tả một người đàn ông khỏe khoắn. Có lẽ thành công trong việc minh họa Truyện Kiều là ở chỗ, tôi đã xây dựng được bộ nhận diện nhân vật với những đặc điểm rất riêng”.

Chú thích ảnh

Người họa sĩ mang sứ mệnh “nhà giáo”

Nguyễn Tuấn Sơn còn là một nhà giáo, một người truyền cảm hứng nghệ thuật tới các thế hệ học trò. Bởi vậy dù ở bất kỳ tác phẩm nào, anh luôn đặt mục tiêu phải có tính định hướng giáo dục, thiết thực, phát triển năng lực cho học sinh, sinh viên.

“Tôi tâm niệm rằng, vẽ minh họa Kiều không đơn giản là sự thỏa mãn cá nhân, mà xa hơn, đây là một phương tiện hữu ích cho giáo dục đương thời. Các em học sinh chính là những khán giả thưởng thức tranh Kiều của tôi, các em yêu thích và áp dụng nó trong việc tiếp cận văn bản, hiểu thêm lịch sử dân tộc Việt. Tuyệt vời hơn, rất nhiều em đã bắt đầu vẽ những bộ tranh Kiều và khám phá được năng khiếu, sở trường để có hướng đi đúng đắn".

Họa sĩ Nguyễn Tuấn Sơn nói thêm: "Tôi luôn mơ ước về một “không gian văn hóa Kiều” tại Hà Nội, nơi mà chúng ta, bạn bè nước ngoài đều có thể đến và cảm nhận. Ở đó sẽ trưng bày các tác phẩm liên quan đến Kiều như tranh, ảnh, tài liệu cổ. Tôi đang cố gắng từng ngày để thực hiện điều đó”.

Họa sĩ Nguyễn Tuấn Sơn sinh ngày 10/8/1978 tại thị trấn Hưng Nhân, Hưng Hà, Thái Bình. Anh tốt nghiệp trường Cao đẳng Nhạc họa Trung ương năm 2001, tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Việt Nam năm 2010. Anh bắt đầu sáng tác tranh lấy cảm hứng từ Truyện Kiều từ năm 1999.

Nhà điêu khắc Kù Kao Khải nhận xét về các tác phẩm minh họa Kiều của Nguyễn Tuấn Sơn: “Ở Nguyễn Tuấn Sơn có một tố chất hội họa tài năng, với các tác phẩm minh họa Truyện Kiều, anh vẽ theo một hình thức không gian ước lệ, hình bóp rất đẹp, miêu tả có độ nhấm nháy, bóng, mọng và giàu chất mỹ thuật. Đặc biệt ở những tác phẩm của Nguyễn Tuấn Sơn, các nhân vật mang đậm hơi thở Việt Nam, văn hóa Việt Nam không hề tạp lẫn”.

Hiền Lương

Gửi bình luận
Họ tên bạn:
Email:
  Football  Chọn Avatar
Nội dung:
  Gửi bình luận
close